Yapon shamli grafik narxning tanlangan vaqt oralig‘ida qanday harakatlanganini ko‘rsatadi. Har bir shamda ochilish, yopilish, eng yuqori va eng past narx bor. Quyidagi grafiklar o‘quv uchun yaratilgan — real vaqt narxlari emas.
Sham tanasi Open va Close orasini, yuqori/pastki soyalar esa davrdagi eng yuqori va eng past narxgacha bo‘lgan oraliqni ko‘rsatadi. Yashil/qizil rang qoidasi platformaga qarab farq qilishi mumkin; bu saytda yashil — ko‘tarilgan, qizil — pasaygan.
OHLC misoli
Quyidagi raqamlar shartli misol. Ular bozorning hozirgi narxi emas.
Open2300.0
High2312.0
Low2294.0
Close2308.0
Yopilish ochilishdan yuqori: bu misolda sham ko‘tarilgan. Lekin bitta yashil shamning o‘zi narx albatta ko‘tarilishini anglatmaydi.
2. Asosiy sham shakllari
Bullish engulfing
Ko‘tarilish tomonga ehtimoliy burilish shakli
Sotuv bosimi susayishi mumkin
Katta ko‘tarilgan sham avvalgi pasaygan sham tanasini qamrab oladi. Kontekst, trend va keyingi shamlar bilan tasdiq talab qilinadi.
Bearish engulfing
Pasayish tomonga ehtimoliy burilish shakli
Xaridorlar kuchi susayishi mumkin
Katta pasaygan sham oldingi ko‘tarilgan sham tanasini qamrab oladi. Bu mustaqil signal emas; qarshilik darajasi va riskni ham ko‘rib chiqing.
Doji
Ochilish va yopilish deyarli teng
Ikkilanish
Open va Close bir-biriga juda yaqin. Doji bozor ikkilanishini ko‘rsatishi mumkin, ammo o‘zi yolg‘iz buy/sell buyrug‘i emas.
Hammer (bolg‘a)
Pasayishdan keyin uchrashi mumkin
Pastki soya uzun
Kichik tana va uzun pastki soya pasayishdan keyin paydo bo‘lishi mumkin. Sham yopilishi va keyingi harakat bilan tasdiqlash muhim.
3. Sham shakllari kutubxonasi: 40 ta qo‘shimcha misol
Quyidagi chizmalar o‘quv uchun sxematik tasvirlardir. Ular real bozor ma’lumoti yoki tayyor savdo signali emas. Har bir shaklning ma’nosi oldingi trend va narx darajasiga bog‘liq.
Shooting Star
Yuqori soyasi uzun, tanasi kichik va sham oralig‘ining past tomoniga yaqin. Odatda ko‘tarilishdan keyin kuzatilsa, xaridorlar kuchi susaygan bo‘lishi mumkin. Keyingi sham bilan tasdiq kuting.
Tekshiruv: Oldingi trendni, muhim narx darajasini va keyingi sham yopilishini ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Inverted Hammer
Pasayishdan keyin paydo bo‘lishi mumkin. Uzun yuqori soya narx yuqoriga sinab ko‘rilganini bildiradi, lekin xaridorlar ustunligi hali tasdiqlanmagan bo‘ladi.
Tekshiruv: Oldingi trendni, muhim narx darajasini va keyingi sham yopilishini ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Hanging Man
Hammerga o‘xshaydi, lekin ko‘tarilishdan keyin paydo bo‘ladi. Pastga uzun soya ichki sotuv bosimini ko‘rsatishi mumkin; keyingi pasayuvchi sham tasdiqlamasa, xulosa qilishga shoshilmang.
Tekshiruv: Oldingi trendni, muhim narx darajasini va keyingi sham yopilishini ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Morning Star
Uch shamli ehtimoliy buqa burilishi: kuchli pasayuvchi sham, kichik tana/ikkilanish va undan keyingi kuchli ko‘tariluvchi sham. Klassik talqinda uchinchi sham birinchi tananing ichiga chuqur kiradi.
Tekshiruv: Oldingi trendni, muhim narx darajasini va keyingi sham yopilishini ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Evening Star
Morning Star’ning qarama-qarshisi: ko‘tarilishdan so‘ng katta ko‘taruvchi sham, kichik tana va keyingi kuchli pasayuvchi sham. Qarshilik hududi va yopilish joyi muhim.
Tekshiruv: Oldingi trendni, muhim narx darajasini va keyingi sham yopilishini ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Piercing Line
Pasayishdan keyin ikkinchi ko‘taruvchi sham avvalgi pasayuvchi tananing o‘rtasidan yuqorida yopiladi, ammo avvalgi yopilishdan yuqorida qoladi. Forexda sessiyalararo gap bo‘lmasligi mumkin, shuning uchun aniq kontekstni tekshiring.
Tekshiruv: Oldingi trendni, muhim narx darajasini va keyingi sham yopilishini ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Dark Cloud Cover
Ko‘tarilishdan keyin pasayuvchi sham avvalgi ko‘taruvchi tananing o‘rtasidan pastroqda yopiladi. Bu sotuv bosimi kuchaygan bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatadi, lekin alohida signal emas.
Tekshiruv: Oldingi trendni, muhim narx darajasini va keyingi sham yopilishini ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Spinning Top
Kichik tana va nisbatan uzun soyalar. Davr davomida narx ikkala tomonga harakatlangan, lekin yakunda Open va Close yaqin bo‘lgan. Trend ichida pauza yoki ikkilanish bo‘lishi mumkin.
Tekshiruv: Oldingi trendni, muhim narx darajasini va keyingi sham yopilishini ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Marubozu
Soyasi juda kichik yoki yo‘q katta tana. Yashil turi davr davomida xaridorlar, qizil turi sotuvchilar kuchli bo‘lganini ko‘rsatishi mumkin. Keyingi davrda narx aynan shu yo‘nalishda ketishi shart emas.
Tekshiruv: Oldingi trendni, muhim narx darajasini va keyingi sham yopilishini ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Tweezer Bottom
Pasayishdan keyin ketma-ket shamlarning pastki nuqtalari deyarli bir xil darajaga tegadi. Bu darajada xaridorlar javob qaytargan bo‘lishi mumkin; yopilish va keyingi tasdiqni tekshiring.
Tekshiruv: Oldingi trendni, muhim narx darajasini va keyingi sham yopilishini ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Tweezer Top
Ko‘tarilishdan keyin ketma-ket shamlarning yuqori nuqtalari deyarli bir xil. Bu qarshilikka o‘xshash holat bo‘lishi mumkin, ammo ikki marta tegishning o‘zi burilishni kafolatlamaydi.
Tekshiruv: Oldingi trendni, muhim narx darajasini va keyingi sham yopilishini ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Three White Soldiers
Pasayish yoki bazadan keyin uchta nisbatan katta ko‘taruvchi sham, odatda yopilishlar ketma-ket yuqoriroq. Shamlar haddan tashqari cho‘zilib ketgan joyda kech kirish xavfli bo‘lishi mumkin.
Tekshiruv: Oldingi trendni, muhim narx darajasini va keyingi sham yopilishini ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Three Black Crows
Ko‘tarilishdan keyin uchta ketma-ket pasayuvchi sham. Bu sotuvchilar nazoratni olganini ko‘rsatishi mumkin. Katta pasayishdan keyin ortidan quvib kirish o‘rniga risk/foyda nisbatini tekshiring.
Tekshiruv: Oldingi trendni, muhim narx darajasini va keyingi sham yopilishini ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Inside Bar
Ikkinchi shamning High’i oldingi sham High’idan past, Low’i esa oldingi sham Low’idan yuqori. Bu siqilish/konsolidatsiya; yo‘nalish faqat sham shaklidan bilinmaydi.
Tekshiruv: Oldingi trendni, muhim narx darajasini va keyingi sham yopilishini ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Outside Bar
Keyingi shamning High’i oldingi High’idan yuqori va Low’i oldingi Low’idan past — oldingi diapazonni to‘liq qamrab oladi. Yopilish yo‘nalishi va joylashuvi muhim; o‘zgaruvchanlik yuqori bo‘lishi mumkin.
Tekshiruv: Oldingi trendni, muhim narx darajasini va keyingi sham yopilishini ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Bullish Harami
Katta pasayuvchi shamdan keyin uning tanasi ichida qoladigan kichik ko‘taruvchi yoki neytral sham. Sotuv bosimi susaygan bo‘lishi mumkin, lekin tasdiq kerak.
Tekshiruv: Oldingi trendni, muhim narx darajasini va keyingi sham yopilishini ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Bearish Harami
Katta ko‘taruvchi shamdan keyin oldingi tana ichida qoladigan kichik tana. Ko‘tarilish tezligi pasaygan bo‘lishi mumkin; trend, qarshilik va keyingi yopilishni baholang.
Tekshiruv: Oldingi trendni, muhim narx darajasini va keyingi sham yopilishini ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Long-Legged Doji
Yuqori va pastki soyalari uzun, Open va Close deyarli teng. Har ikki tomonda ham katta harakat bo‘lgan, yakunda muvozanatga qaytgan. Yuqori volatillikni ham anglatishi mumkin.
Tekshiruv: Oldingi trendni, muhim narx darajasini va keyingi sham yopilishini ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Dragonfly Doji
Open va Close High’ga yaqin, pastki soya uzun. Pasayishdan keyin muhim tayanchda ko‘rinsa xaridorlar past narxlarni rad etgan bo‘lishi mumkin; tasdiq shart.
Tekshiruv: Oldingi trend, muhim narx darajasi, sham yopilishi va keyingi tasdiqni ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Gravestone Doji
Open va Close Low’ga yaqin, yuqori soya uzun. Ko‘tarilishdan keyin qarshilikda paydo bo‘lsa yuqori narxlar rad etilgan bo‘lishi mumkin; yolg‘iz o‘zi sotish signali emas.
Tekshiruv: Oldingi trend, muhim narx darajasi, sham yopilishi va keyingi tasdiqni ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Four-Price Doji
Open, High, Low va Close bir xil yoki juda yaqin. Kam uchraydi va likvidlik pastligi yoki ma’lumot xususiyati bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin; kontekstni tekshiring.
Tekshiruv: Oldingi trend, muhim narx darajasi, sham yopilishi va keyingi tasdiqni ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Bullish Kicker
Kuchli pasayuvchi shamdan so‘ng kuchli ko‘taruvchi sham keskin kayfiyat o‘zgarishini ko‘rsatishi mumkin. Klassik ko‘rinishda gap mavjud, lekin Forexda gaplar kamroq; har doim ham uchramaydi.
Tekshiruv: Oldingi trend, muhim narx darajasi, sham yopilishi va keyingi tasdiqni ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Bearish Kicker
Kuchli ko‘taruvchi shamdan keyin kuchli pasayuvchi sham keladi. Keskin burilish ehtimolini bildirishi mumkin, ammo yangiliklar va yuqori volatillikda soxta harakatlar bo‘lishi mumkin.
Tekshiruv: Oldingi trend, muhim narx darajasi, sham yopilishi va keyingi tasdiqni ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Bullish Abandoned Baby
Pasayishdan keyin katta pasayuvchi sham, ajralgan Doji va kuchli ko‘taruvchi shamdan iborat kam uchraydigan uch shamli model. Klassik shaklda gaplar talab qilinadi; bozorlarda kam kuzatiladi.
Tekshiruv: Oldingi trend, muhim narx darajasi, sham yopilishi va keyingi tasdiqni ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Bearish Abandoned Baby
Ko‘tarilishdan keyin ko‘taruvchi sham, ajralgan Doji va pasayuvchi sham. Gaplar bilan shakllanadigan kam uchraydigan model; gap bo‘lmagan bozorlarda aynan klassik shakl yuz bermasligi mumkin.
Tekshiruv: Oldingi trend, muhim narx darajasi, sham yopilishi va keyingi tasdiqni ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Upside Gap Two Crows
Ko‘tarilishdan keyin yuqoriga gap va ikki pasayuvchi sham kuzatiladigan klassik model. Asosan gapli bozorlarda qo‘llanadi; trend va tasdiqni tekshiring.
Tekshiruv: Oldingi trend, muhim narx darajasi, sham yopilishi va keyingi tasdiqni ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Downside Gap Three Methods
Pasayuvchi trenddagi gapdan keyin bir nechta kichik ko‘taruvchi shamlar va pasayish davom etishi bilan izohlanadi. Klassik nomlanish bozor manbalariga qarab farqlanishi mumkin.
Tekshiruv: Oldingi trend, muhim narx darajasi, sham yopilishi va keyingi tasdiqni ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Rising Three Methods
Kuchli ko‘taruvchi shamdan keyin kichik konsolidatsion shamlar diapazonda qoladi, so‘ng ko‘tarilish davom etadi. Davomiylik modeli; konsolidatsiya diapazoni buzilsa talqin zaiflashadi.
Tekshiruv: Oldingi trend, muhim narx darajasi, sham yopilishi va keyingi tasdiqni ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Falling Three Methods
Kuchli pasayuvchi shamdan keyin bir nechta kichik qarshi shamlar diapazonda qoladi, so‘ng pasayish davom etadi. Tasdiq uchun diapazondan past yopilishni kuzating.
Tekshiruv: Oldingi trend, muhim narx darajasi, sham yopilishi va keyingi tasdiqni ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Upside Tasuki Gap
Ko‘tarilishdagi gapdan keyin pasayuvchi sham gapni qisman to‘ldiradi, lekin to‘liq yopmaydi. Klassik davomiylik modeli; gapli bozorlarda ma’noliroq.
Tekshiruv: Oldingi trend, muhim narx darajasi, sham yopilishi va keyingi tasdiqni ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Downside Tasuki Gap
Pasayishdagi gapdan keyin ko‘taruvchi sham gapni qisman to‘ldiradi, ammo to‘liq yopmaydi. Bu davomiylik ehtimoli, kafolat emas; narx konteksti muhim.
Tekshiruv: Oldingi trend, muhim narx darajasi, sham yopilishi va keyingi tasdiqni ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Mat Hold
Ko‘taruvchi impulsdan so‘ng qisqa konsolidatsiya va yana ko‘tarilish. Klassik talqinda gap bo‘lishi mumkin; shakl aniq mezonlar bilan baholanishi kerak.
Tekshiruv: Oldingi trend, muhim narx darajasi, sham yopilishi va keyingi tasdiqni ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Three Inside Up
Pasayishdan keyingi bullish harami va undan so‘ng oldingi sham cho‘qqisidan yuqoriroq yopiluvchi uchinchi sham. Uchinchi sham tasdiq vazifasini bajaradi.
Tekshiruv: Oldingi trend, muhim narx darajasi, sham yopilishi va keyingi tasdiqni ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Three Inside Down
Ko‘tarilishdan keyingi bearish harami va undan so‘ng oldingi sham pastidan pastroq yopiluvchi uchinchi sham. Tasdiq bo‘lmasa burilish deb qabul qilmang.
Tekshiruv: Oldingi trend, muhim narx darajasi, sham yopilishi va keyingi tasdiqni ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Three Outside Up
Pasayishdan keyin bullish engulfing, undan so‘ng yuqoriroq yopilish bilan tasdiqlanadigan uch shamli model. Muhim tayanch darajasida ishonchliligi kontekstga bog‘liq.
Tekshiruv: Oldingi trend, muhim narx darajasi, sham yopilishi va keyingi tasdiqni ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Three Outside Down
Ko‘tarilishdan keyin bearish engulfing va keyin pastroqqa yopiluvchi sham. Model qarama-qarshi kuch kuchayganini ko‘rsatishi mumkin, ammo riskni cheklash zarur.
Tekshiruv: Oldingi trend, muhim narx darajasi, sham yopilishi va keyingi tasdiqni ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Separating Lines Bullish
Pasayish kontekstida ikki shamning ochilishi yaqin bo‘lib, keyingi ko‘taruvchi sham kuchli davom etadi. Model ta’rifi manbaga qarab farq qilishi mumkin; umumiy tuzilmani tekshiring.
Tekshiruv: Oldingi trend, muhim narx darajasi, sham yopilishi va keyingi tasdiqni ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Separating Lines Bearish
Ko‘tarilish kontekstida ochilish darajalari yaqin, keyingi pasayuvchi sham kuchli bo‘ladi. Boshqa dalillar bilan tasdiqlang; nomning o‘zi yetarli emas.
Tekshiruv: Oldingi trend, muhim narx darajasi, sham yopilishi va keyingi tasdiqni ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Belt Hold Bullish
Pasayishdan so‘ng pastga soya juda kichik bo‘lgan uzun ko‘taruvchi sham. Xaridorlar davr boshidan ustun bo‘lganini ko‘rsatishi mumkin; joylashuvi muhim.
Tekshiruv: Oldingi trend, muhim narx darajasi, sham yopilishi va keyingi tasdiqni ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
Belt Hold Bearish
Ko‘tarilishdan so‘ng yuqori soyasi juda kichik bo‘lgan uzun pasayuvchi sham. Sotuvchilar davr boshidan ustun bo‘lishi mumkin; kuchli harakatdan keyin ortidan quvib kirmang.
Tekshiruv: Oldingi trend, muhim narx darajasi, sham yopilishi va keyingi tasdiqni ko‘ring. Shaklning o‘zi buy/sell buyrug‘i emas.
4. Grafikni kontekst bilan o‘qish
Trend: yuqoriroq cho‘qqi va pastliklar
Ko‘tariluvchi tuzilma ko‘pincha yuqoriroq cho‘qqilar (HH) va yuqoriroq pastliklardan (HL) iborat. Bitta yashil sham trendni isbotlamaydi; bir nechta burilish nuqtasi va vaqt oralig‘ini tekshiring.
Qo‘llab-quvvatlash va qarshilik
Darajalarni aniq bitta chiziq emas, ko‘pincha hudud sifatida ko‘rish foydali. Oldingi reaksiyalar, sham yopilishi va buzilishdan keyingi qayta sinovni kuzating. Darajalar doim ishlaydi degan kafolat yo‘q.
Breakout va soxta breakout
Breakout — narx muhim hududdan tashqarida yopilishi. Soxta breakout’da narx hududdan chiqib, tezda qaytishi mumkin. Shamning faqat soyasi bilan yopilishni adashtirmang; qayta test va stop joylashuvini oldindan rejalang.
Pullback: trend ichidagi qaytish
Pullback — asosiy yo‘nalishga qarshi vaqtinchalik qaytish. U trend davom etishini kafolatlamaydi. Kirishdan oldin tuzilma, muhim daraja, risk/foyda nisbati va bekor bo‘lish shartini aniqlang.
5. Sham shaklini qanday tekshirish kerak?
Tekshiruv
Nimani ko‘rish kerak?
Nima uchun?
1. Oldingi trend
Shakl ko‘tarilishdan keyinmi yoki pasayishdan keyinmi?
Bir xil shakl turli kontekstda boshqa ma’no berishi mumkin.
2. Daraja
Support/resistance yoki oldingi cho‘qqi/pastlik yaqinidami?
Joylashuv shakl nomidan kam emas.
3. Yopilish
Sham qayerda yopildi, faqat soya bilan darajadan o‘tdimi?
Yopilish soxta chiqishni farqlashga yordam beradi.
4. Tasdiq
Keyingi sham yoki qayta test nimani ko‘rsatdi?
Tasdiq ham xatoni yo‘q qilmaydi, faqat qo‘shimcha dalil beradi.
5. Risk
Stop-loss, pozitsiya hajmi va maksimal zarar oldindan belgilanganmi?
To‘g‘ri tahlil ham zarar bilan tugashi mumkin.
6. Amaliy OHLC misollari
Bu narxlar shartli. Sham rangini aniqlash uchun Close’ni Open bilan solishtiring; High/Low esa shu davrda erishilgan chegaralarni bildiradi.
Open
High
Low
Close
Natija
To‘g‘ri xulosa
100
108
96
106
Ko‘taruvchi
Close > Open; bu faqat shu davrda yopilish yuqoriroq bo‘lganini bildiradi.
106
109
98
101
Pasayuvchi
Close < Open; keyingi davr yo‘nalishini kafolatlamaydi.
100
107
94
100.2
Doji-ga yaqin
Open va Close juda yaqin; soyalar keng bo‘lsa o‘zgaruvchanlik yuqori bo‘lgan.
100
102
82
101
Kichik tana, uzun pastki soya
Past narxlar rad etilgan bo‘lishi mumkin; trend kontekstisiz Hammer deb xulosa qilmang.
Ta’limiy ogohlantirish: texnik shakllar ehtimoliy talqinlar, kafolatlangan bashorat emas. Ushbu sahifa investitsiya maslahati yoki sotib olish/sotish tavsiyasi bermaydi. Avval tarixiy test va demo hisobdan foydalaning; leverajli Forex va CFD savdosida kapitalning katta qismini yo‘qotish xavfi bor.
7. O‘zingizni tekshiring
Shartli sham: Open = 100, High = 108, Low = 96, Close = 106. Sham qanday tugagan?
Javob: Close (106) Open (100) dan yuqori, demak sham ko‘tarilgan. Bu faqat shamning rangini aniqlaydi, keyingi narx yo‘nalishini emas.
Risk eslatmasi: sham shakllari ehtimoliy ssenariylarni tasvirlaydi, natijani kafolatlamaydi. Har qanday strategiyani tarixiy ma’lumotda va demo hisobda sinang; zarar chegarasi va pozitsiya hajmini oldindan belgilang.